Παρασκευή, 13 Μαΐου 2011

Το πλεονέκτημα του Σουν Τσου

Σε παλιότερο πόστ είχα αναφερθεί σε ένα διάσημο βιβλίο για τη στρατηγική, την Τέχνη του Πολέμου (εδώ στα ελληνικά), που φέρεται ότι έγραψε ο Κινέζος στρατηγός Σουν Τσου. Γράφτηκε τον 6ο αιώνα π.Χ. και μεταφράστηκε στα γαλλικά το 1772 και στα αγγλικά μόλις το 1905. 


All warfare is based on deception.


Γενικά το βιβλίο είναι ενδιαφέρον και σκέφτηκα ότι θα είχε νόημα να περάσω κάποιες φράσεις του βιβλίου που σχετίζονται με το αντικείμενο του blog, σχετικά με το σχεδιασμό και την υλοποίηση της στρατηγικής. Είναι πολύ λεπτομερές και πραγματικά αποτελεί ιδανικό οδηγό για τις μάχες σώμα με σώμα που γινόταν στην εποχή του. 


Ο Σουν Τσου λοιπόν στο πρώτο κεφάλαιο (είναι 13 συνολικά) Making of Plans λέει: Υπάρχουν πέντε αρχές για μελέτη (από το στρατηγό), οι δύο εκ των οποίων είναι command (διοίκηση) και discipline (πειθαρχία). Η διοίκηση αποτελείται από τις σοφία, ακεραιότητα, συμπόνια, κουράγιο και αυστηρότητα. Η πειθαρχία είναι οργάνωση, αλυσίδα εντολών και έλεγχος εξόδων. Ο Σουν Τσου με την πειθαρχία ορίζει τις βασικές αρχές διοίκησης επιχειρήσεων και με την διοίκηση, ουσιαστικά αναφέρεται στους ανθρώπινους πόρους.
Οι άλλες τρεις αρχές για το σχεδιασμό, σύμφωνα με το στρατηγό Σουν, είναι ο Τρόπος, που κάνει τους ανθρώπους να είναι ένα με τους ηγέτες τους, ο Παράδεισος, που ουσιαστικά είναι η ισορροπία (αναφέρει το Yin-Yang, το ζεστό και το κρύο) και τελευταίο η Γη, που είναι ο υπολογισμός των μετρήσιμων πραγμάτων (ύψος και βάθος, απόσταση και εγγύτητα, έδαφος). 


Ο Ηγέτης 
Ο ίδιος ο ηγέτης πρέπει να έχει τον Τρόπο, να είναι ένα με την ομάδα του. Όποιος υπολογίσει και τις πέντε αρχές σωστά, θα κερδίσει. Η νίκη είναι στην πλευρά που έχει υψηλότερο σκορ στους υπολογισμούς πριν από την μάχη. 
Για τον πόλεμο, ο Σουν Τσου λέει ότι υπάρχουν επίσης πέντε βήματα που καθορίζουν την έκβασή του: 
Μέτρηση, 
Εκτίμηση, 
Υπολογισμός, 
Σύγκριση, 
Νίκη. 


Επίσης υπάρχουν και πέντε παγίδες για έναν Στρατηγό:
Απερισκεψία, που οδηγεί στην καταστροφή 
Δειλία, που οδηγεί στην αιχμαλωσία 
Ιδιοσυγκρασία που είναι επιρρεπής σε προκλήσεις 
Ευγένεια και λεπτότητα, που τείνει στην ντροπή, 
Υπερβολική έννοια για τους άντρες, που οδηγεί σε μπελάδες. 



Ο χρόνος 
Η ταχύτητα είναι η ουσία του πολέμου. Για το χρόνο της μάχης ο Σουν Τσου λέει: ότι έχει ακούσει ότι η βιασύνη μπορεί να είναι τρέλα- αλλά δεν έχει δει αργοπορία που να ήταν σοφή



Το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα
Το στρατηγικό έδαφος είναι αυτό που προσφέρει πλεονέκτημα. Σε αυτό δεν επιτίθεσαι, λέει ο στρατηγός, αλλά προφανώς περιμένεις (;) Επί της ουσίας η αρχή του Σουν Τσου είναι κινήσου σύμφωνα με το πλεονέκτημα και εκμεταλλεύσου την ευκαιρία. Αυτή είναι η δυναμική που θα αναδείξει τον νικητή και πάνω στη δημιουργία, υπολογισμό και εκμετάλλευση του πλεονεκτήματος μπορώ να πω ότι βασίζεται όλο το περιεχόμενο του βιβλίου. Προφανώς το πλεονέκτημα για τον ίδιο, ήταν η συγκέντρωση όλης της γνώσης σε ένα βιβλίο... 

ZHTEITAI Μπουτάρης

Κυριακή, 29 Αυγούστου 2010

Στρατηγική και το στρατηγικό μάνατζμεντ

Η λέξη στρατηγική, όπως έγινε αναφορά και στο πρώτο πόστ, προέρχεται από την αρχαία ελληνική λέξη στρατηγία και στρατηγός.  Αποτελεί ένα από τα πιο δύσκολα κομμάτια του μάνατζμεντ, γιατί απαιτεί εκτός από πλήρη κατανόηση (και όχι μόνο γνώση) της θεωρίας, το πιο βασικό: άψογη εκτέλεση. Αρχικά ας δούμε τι αναφέρει η wikipedia για τη στρατηγική. 
Strategy, a word of military origin, refers to a plan of action designed to achieve a particular goal

In game theory, a strategy refers to one of the options that a player can choose. That is, every player in a non-cooperative game has a set of possible strategies, and must choose one of the choices.
Στρατηγική λοιπόν είναι το σχέδιο και η εφαρμογή του για την επίτευξη του στόχου. 



Στρατηγική και μάνατζμεντ
Τον 20ο αιώνα, η στρατηγική έχει αποτελέσει αντικείμενο για τις επιχειρήσεις, με τον όρο του "στρατηγικού μάνατζμεντ", η αρχη του οποίου "originated in the 1950s and 60s. Although there were numerous early contributors to the literature, the most influential pioneers were Alfred D. Chandler, Philip Selznick, Igor Ansoff, and Peter Drucker".
Σύμφωνα με τη wikipedia, Strategic or institutional management is the conduct of drafting, implementing and evaluating cross-functional decision making that will enable an organization to achieve its long-term objectives. 
Πιο απλά, ο σχεδιασμός, η εφαρμογή και η αξιολόγηση της διαδικασίας λήψης αποφάσεων για την επίτευξη των στόχων του οργανισμού. 
Υπάρχει ένας καλύτερος ορισμός από το βιβλίο "Concepts in strategic management and business policy" (Wheelen-Hunger, 2010): Strategic Management is a set of managerial decisions and actions that determines the long-run performance of a corporation. 
To Στρατηγικό μάνατζμεντ σύμφωνα με τους αξιολογότατους δύο προηγούμενους κυρίους περιλαμβάνει 4 φάσεις:
  1. Την έρευνα περιβάλλοντος όππου συλλέγονται πληροφορίες
  2. Τη διαμόρφωση της στρατηγικής, όπου αναππτύσσονται τα πλάνα 
  3. Την εφαρμογή της στρατηγικής, όπου η στρατηγική εφαρμόζεται, και τέλος
  4. Την αξιολόγηση και τον έλεγχο, όπου παρακολουθείται η επίδοση. 
Ας δούμε πολύ συνοπτικά προς το παρόν τι είναι το καθένα: 
Έρευνα Περιβάλλοντος
Είναι η παρακολούθηση, αξιολόγηση, διάδοση της πληροφορίας από το εξωτερικό και εσωτερικό περιβάλλον σε ανθρώπους-κλειδιά ΜΕΣΑ στον οργανισμό. Η πιο απλή μέθοδος για αυτό είναι η SWOT. 
Διαμόρφωση στρατηγικής 
Η ανάπτυξη μακροχρόνιων πλάνων για το αποτελεσματικό μάνατζμεντ των ευκαριών και απειλών (που έχουμε από τη SWOT). Περιλαμβάνει την αποστολή, το στόχο, τις στρατηγικές και τις πολιτικές του οργανισμού. 
Εφαρμογή στρατηγικής 
Είναι η διαδικασία με την οπόια οι στρατηγικές και οι πολιτικές θέτονται σε δράση, μέσω των προγραμμάτων, των προυπολογισμών και των διαδικασιών. 
Αξιολόγηση- έλεγχος
Εϊναι η διαδικασία που παρακολουθούνται τα αποτελέσματα μέσω της επόδοσης και της απόδοσης. 

Παράδειγμα στρατηγικής είναι η Hewlett-Packard, όπου στην έναρξη της οι Dave Packard and Bill Hewlett "devised an active management style that they called management by walking around (MBWA). Senior H-P managers were seldom at their desks. They spent most of their days visiting employees, customers, and suppliers".
Το management by walking around συνδέεται με κάτι σοφό που αναφέρει ο W. Edwards Deming, ο Αμερικανός που έδωσε την ιδέα του quality management στους Ιάπωνες: "If you wait for people to come to you, you'll only get small problems. You must go and find them. The big problems are where people don't realize they have one in the first place."

Βιβλιογραφία για τη στρατηγική 


Διάσημα βιβλία με περιεχόμενο "πως να πετύχεις το σκοπό σου" είναι τα εξής: 
Chanakya's Arthashastra (3rd century BC), 
Sun Tzu's The Art of War, (China 2,500 years ago)
The book of five rings by Miyamoto Mushashi (1645)

Δευτέρα, 28 Ιουνίου 2010

Κυριακή, 20 Ιουνίου 2010

Ηγεσία με όραμα

Ο Ηγέτης εκτός από διάφορα άλλα χαρακτηριστικά, θα πρέπει να έχει το πρωταρχικό και το πιο βασικό για την ορθή άσκηση ηγεσίας: το όραμα. Και δεν αρκεί μόνο να το διαθέτει ο ίδιος, αλλά πρέπει να μπορεί να το μεταδίδει και στα υπόλοιπα μέλη της ομάδας.
Ο ηγέτης αφού γνωρίζει το που πρέπει να πάει η ομάδα, θα πρέπει να πείσει τα μέλη της ότι και ο ίδιος μπορεί να τους οδηγήσει, αλλά και ότι μπορούν όλοι μαζί να φτάσουν στο ποθητό αποτέλεσμα. Εξάλλου αυτό θα τον κρίνει τελικά ως ηγέτη. Για να τους πείσει για αυτό, θα πρέπει να συζητήσει μαζί τους.

Σύμφωνα με το βιβλίο του Boyatzis, ο ηγέτης με όραμα ξεκινά το διάλογο για να δώσει στους ανθρώπους την ευκαιρία να θυμηθούν τα όνειρά τους και τους λόγους για τους οποίους θέλησαν να το ακολουθήσουν. Τους βοηθάει έτσι να εκφράσουν (μέσω αυτού) και τις ελπίδες τους για το μέλλον. Για να το πετύχει αυτό και να γίνει έτσι και αποδεκτός και πιστευτός, πρέπει να έχει ο ίδιος απόλυτη πεποίθηση σ’ αυτό που θέλει να πετύχει. Απαιτείται άρα να έχει α) αυτοπεποίθηση και β) ενσυναίσθηση.

Αυτοπεποίθηση όλοι γνωρίζουν τι είναι. Τι είναι όμως η ενσυναίσθηση; Στα αγγλικά η ενσυναίσθηση μεταφράζεται ως Empathy, μην έχοντας σχέση με την εμπάθεια  όπως τη χρησιμοποιούμε στα νέα ελληνικά. Στα ελληνικά βρίσκουμε ότι η ενσυναίσθηση είναι η συναισθηματική ταύτιση και βαθιά επικοινωνία με τον άλλον. Με πιο απλά λόγια, η ικανότητα που μπορούν τα άτομα να επικοινωνήσουν "συναισθηματικά". 
 
Από τις δεξιότητες της συναισθηματικής νοημοσύνης (αυτο-επίγνωση και αυτο-συναίσθηση) , η ενσυναίσθηση είναι αυτή που έχει τη μεγαλύτερη σημασία για τον ηγέτη – οραματιστή.
Χρησιμοποιώντας την ενσυναίσθηση ο ηγέτης μπορεί να ζωντανεύει τις κοινές αξίες που τους έχουν φέρει όλους στο συγκεκριμένο χώρο. Τους ενθαρρύνει να παρατηρούν το πώς ασκώντας το έργο τους, βοηθούν την ομάδα να πετύχει τους στόχους της. 

Δε φτάνει άρα μόνο να έχει το όραμα ο ηγέτης, θα πρέπει πρώτα να γνωρίζει ο ίδιος και τον εαυτό του (αυτοεπίγνωση) και τους στόχους της ομάδας (κοινωνική επίγνωση), και έπειτα μέσω της ενσυναίσθησης, πρέπει να περάσει στα μέλη της ομάδας το όραμα του, για να πετύχει την αρμονική συνεργασία όλων και τη θετική διάθεση προς τον κοινό στόχο.

Κυριακή, 25 Απριλίου 2010

Εισαγωγικό στην ηγεσία

Πριν προχωρήσει ο αναγνώστης παρακάτω, θα ήθελα αφενός να γίνει σαφής η πεποίθηση του ότι  ΤΟ ΜΟΝΟ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΙΚΟ  ΕΙΝΑΙ  H ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΙΚΟΤΗΤΑ, κυρίως επειδή ο σκοπός του συγκεκριμένου blog είναι να ενημερώσει και να παρέχει κάποιες γνώσεις σε άτομα που δεν έχουν σχέση με τη διοίκηση αλλά χρειάζεται να διοικούν στη ζωή τους.
Θεωρώ αφετέρου πως θα ήταν πολύ χρήσιμο να γίνει αναφορά στο πλαίσιο και σε όρους κλειδιά που χρησιμοποιούνται στην ορολογία του μάνατζμεντ (να ξέρουμε και γιατί μιλάμε δηλαδή), λόγω του ότι το περιεχόμενο δεν απευθύνεται στα άτομα με σπουδές στο μάνατζμεντ, αλλά στους υπόλοιπους. Αυτό θα απαιτήσει 1-2-3 πόστ εισαγωγικά ακόμα

Ας ξεκινήσουμε ετυμολογικά.
Η λέξη "Ηγεσία" στα νέα ελληνικά προέρχεται από το ηγούμαι, που σημαίνει στα νεοελληνικά είμαι ο πρώτος, είμαι στην αρχή. Ο ηγέτης είναι αυτός που οι άλλοι ακολουθούν, ο κορυφαίος.
Ας πάμε και στα αρχαία ελληνικά. Το ηγούμαι, προέρχεται από το ρήμα ἡγέομαι, που σημαίνει προπορεύομαι, οδηγώ, διευθύνω, είμαι ο ηγεμόνας, ο κυβερνήτης, ο κτήτορας. Τέλος, το ηγούμαι + (απρμφ.) δειν (πρέπει να) έχει τη σημασία του "νομίζω ότι" (+ πρέπει να γίνει/κάνουμε αυτό..).
Λέξεις που προήλθαν από τη χρήση του είναι στρατηγός- αυτός που οδηγεί το στρατό, ή και οδηγός- αυτός που οδηγεί στις οδούς, όπως και η οδηγία.

Άρα η ηγεσία αποδίδει τη διεύθυνση, την παροχή κατευθύνσεων και την ιδιότητα του πρωτοπόρου. 

Πως δένει όμως η ηγεσία με την επιχειρηματικότητα και τη σύγχρονη επιστήμη του μάνατζμεντ;
Οι εταιρείες για να επιβιώσουν του ανταγωνισμού, πρέπει οπωσδήποτε να διαθέτουν κάποιο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, που θα τις κάνει να προπορευθούν στην αγορά ή στις αγορές τους (σε κλάδους δηλαδή). Το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα είναι τριών ειδών: ηγεσία κόστους, όταν είσαι φτηνότερος, διαφοροποίηση, όταν διαφοροποιείς το προϊόν σου από τον ανταγωνισμό και τέλος η εστίαση σε ειδικές ομάδες, με κοινά χαρακτηριστικά π.χ. Παναθηναϊκοί, είτε γεωγραφικά π.χ. Πειραιώτες.

Η ηγεσία έχει και μία πιο εσωτερική διάσταση, να μετατρέψεις το σύστημα του οργανισμού από μέσα πιο ανταγωνιστικό, μέσω της ανάπτυξης των ευθύνης, της πρωτοβουλίας των συμμετεχόντων σε αυτό.

Σε οποιοδήποτε οργανισμό ο τελικός στόχος είναι η δημιουργία αξίας αφενός που αντανακλάται στην τιμή και στον πελάτη, και η δημιουργία του βιώσιμου ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος που θα εξασφαλίζει τη βιωσιμότητα του οργανισμού. Το πιο ισχυρό βιώσιμο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, βασίζεται στη γνώση. 

Πρακτικά π.χ. αυτό σημαίνει να μπορούν όλα τα μέλη του οργανισμού να λαμβάνουν σωστές αποφάσεις ακόμα και για "ασήμαντα" πράγματα, κάτι που αν δε συμβαίνει, ο οργανισμός χάνει σε πόρους (χρόνο και ανθρώπους) για να απασχολείται με τυπικά ζητήματα γραφειοκρατικής λειτουργίας.
Επειδή και τον οργανισμό και τις αποφάσεις ΠΑΝΤΑ είτε τα διαχειρίζονται άνθρωποι, είτε απευθύνονται σε ανθρώπους είναι σαφές όλα ξεκινάνε και τελειώνουν στον άνθρωπο και τη συμπεριφορά του. Και η ηγεσία παίζει εκεί ακριβώς το ρόλο της (και φυσικό είναι να δένει με επιστήμες όπως η ψυχολογία).

Η ηγεσία λοιπόν πρέπει να ανήκει στις ικανότητες του οργανισμού και να υιοθετείται από τη διεύθυνση του, ώστε σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες ικανότητες, όπως καινοτομία, αποδοτικότητα, ποιότητα και ανταπόκριση στον πελάτη, να μπορούν να δώσουν πλεονέκτημα στον οργανισμό για την τελική δημιουργία αξίας.